بایومارکر یا نشانگر زیستی چیست؟
بایومارکر یک ویژگی قابل اندازه‌گیری است که اطلاعاتی درباره فرایند زیستی، بیماری یا پاسخ به یک مداخله می‌دهد. این ویژگی لزوماً پروتئین نیست؛ یک اندازه‌گیری فیزیولوژیک هم می‌تواند نشانگر باشد. منبع: واژه‌نامه BEST، کارگروه FDA و NIH.
انواع بایومارکر چه تفاوتی دارند؟
- تشخیصی: برای شناسایی یا تأیید وجود یک وضعیت مشخص بررسی می‌شود.
- پایشی: با اندازه‌گیری‌های تکراری، تغییرات یک وضعیت را دنبال می‌کند.
- پیش‌آگهی: درباره احتمال یک پیامد در آینده اطلاعات می‌دهد.
- پیش‌بینی پاسخ: به بررسی احتمال پاسخ به یک مداخله مشخص کمک می‌کند.
این کاربردها قابل جایگزینی نیستند؛ نشانگری که برای یک کاربرد مطالعه شده، خودبه‌خود برای همه کاربردها معتبر نیست. تعاریف و دسته‌بندی در BEST.
بایومارکر EEG چه معنایی دارد؟
در پژوهش‌های EEG، ویژگی‌های سیگنال مغزی می‌توانند به‌عنوان نشانگر احتمالی مطالعه شوند. برای استفاده بالینی باید مشخص باشد ویژگی چگونه اندازه‌گیری شده، برای چه جمعیتی و چه هدفی اعتبارسنجی شده و خطای آن چقدر است. وجود تفاوت آماری بین دو گروه، به‌تنهایی دقت تشخیص یک فرد را ثابت نمی‌کند.
برای ارزیابی یک ادعای بایومارکر چه بپرسیم؟
- کاربرد دقیق نشانگر چیست و قرار است کدام تصمیم را بهتر کند؟
- شواهد از کدام جمعیت، روش ثبت و شرایط آزمایش به دست آمده‌اند؟
- اعتبارسنجی مستقل، خطاها و محدودیت‌های گزارش‌شده کدام‌اند؟
- نتیجه چگونه در کنار شرح حال و ارزیابی متخصص تفسیر می‌شود؟
برای آشنایی با جریان کار داده، راهنمای نقشه مغزی QEEG و راهنمای EEG را ببینید. این توضیح آموزشی، تأیید اعتبار تشخیصی یک محصول مشخص نیست.